Μισές ζωγραφιές... βρήκαν ζωγράφους

Αγαπάμε τα βιβλία. Με εικόνες ή χωρίς, τα βιβλία είναι αντικείμενα που μιλούν στην ψυχή κάθε παιδιού, από του πιο μικρού έως του πιο μεγάλου. Το βλέπω κάθε φορά που θα πάρω μαζί μου βιβλίο στην τάξη. Τα παιδιά αγαπούν τη φωναχτή ανάγνωση, και όταν μάλιστα αυτή συνοδεύεται από πλούσια εικονογράφηση, το ενδιαφέρον τους εκτινάσσεται.

Τι γίνεται όμως όταν ένα βιβλίο δεν αφηγείται μία ιστορία; Και όχι μόνο αυτό, αλλά και οι εικόνες του ζητούν από εμάς να τις φανταστούμε και να τις ολοκληρώσουμε;

Ο λόγος για το "Μισές ζωγραφιές ψάχνουν ζωγράφους", μία υπέροχη ιδέα της Αγγελικής Μπόζου, όπου τα παιδιά καλούνται να παίξουν με τις σελίδες του βιβλίου και να δημιουργήσουν τα δικά τους έργα πάνω σε ζωγραφιές που έμειναν στη μέση ή και στην αρχή.

Εξ' αποστάσεως εκπαίδευση: Η γιορτή της άνοιξης!

Μπορεί να άργησε λίγο φέτος... αλλά επιτέλους ήρθε. Ποιος; Μα, η άνοιξη φυσικά! Και καθώς πλησιάζει και η Πρωτομαγιά, η γιορτή της άνοιξης, δεν μπορούσα να μην κάνω και μια δημοσίευση γι' αυτό το τόσο όμορφο θέμα. Βέβαια, η φετινή Πρωτομαγιά θα είναι πολύ διαφορετική από τις προηγούμενες, καθώς οι περισσότεροι από εμάς θα την περάσουμε στο σπίτι, αλλά δεν πειράζει. Ευτυχώς που υπάρχει και η τέχνη, για να αναπληρώσει το κενό της επαφής μας με τη φύση... Μην ανησυχείτε όμως, αυτό το τελευταίο δε θα κρατήσει πολύ.

Η φύση λοιπόν, και ειδικά η άνοιξη, ήταν και είναι ένα από τα αγαπημένα θέματα των ζωγράφων. Κάποιες φορές, της έδιναν ανθρώπινη μορφή, βασισμένοι στην αρχαία μυθολογία και την ποίηση. Ο Μποττιτσέλλι, ένας ζωγράφος της Αναγέννησης στην Ιταλία, ζωγράφισε την Άνοιξη (η γυναικεία μορφή με το λουλουδένιο φόρεμα) στον κήπο των Εσπερίδων, ανάμεσα στην Αφροδίτη, τον Ερμή και άλλες μυθικές μορφές. Πάνω από 90 είδη λουλουδιών έχουν αναγνωριστεί σ' αυτόν τον πίνακα.

Η Άνοιξη, Sandro Botticelli, 1478-1482, Gallery Uffizi, Φλωρεντία, Ιταλία, πηγή: wikiart

Εξ' αποστάσεως εκπαίδευση: Τελείες, κουκκίδες, κηλίδες, σημεία...

Θυμάστε τι είναι το σημείο; Και γιατί το θεωρούμε σημαντικό; Για να θυμηθούμε μαζί... 

Τα σημεία μπορεί να έχουν πολλές μορφές
(από το βιβλίο του Βασίλι Καντίνσκι Σημείο - Γραμμή - Επίπεδο)

Το μικρότερο στοιχείο μιας εικόνας είναι το σημείο. Είναι η κουκκίδα, η τελεία, το ίχνος που θα αφήσει το μολύβι, ο μαρκαδόρος ή το πινέλο μας αν το ακουμπήσουμε πολύ απαλά στο χαρτί. Το σημείο είναι ιδιαίτερα σημαντικό στη ζωγραφική, γιατί μαζί με τη γραμμή, το σχήμα και το χρώμα αποτελούν τα μορφικά στοιχεία, τα μέσα δηλαδή που χρησιμοποιεί ένας ζωγράφος για να δημιουργήσει μια εικόνα, όπως ένας συγγραφέας χρησιμοποιεί τις λέξεις για να γράψει π.χ. ένα βιβλίο.

(Όσες από τις παραπάνω λέξεις είναι ενεργοί σύνδεσμοι σε εφαρμογές και παρουσιάσεις του Φωτόδεντρου, δεν μπορείτε να τις δείτε με το Google Chrome, αν περιηγείστε με αυτό στο διαδίκτυο. Όταν τις ανοίξετε, κάντε αντιγραφή της διεύθυνσης και επικόλληση σε άλλο φυλλομετρητή, όπως για παράδειγμα Internet Explorer ή Mozilla Firefox, για να μπορέσετε να δείτε τις εφαρμογές. Αφού το κάνετε αυτό, πατήστε πάνω στο εικονίδιο της κάθε εφαρμογής.)

Για να δούμε το σημείο στη ζωγραφική... Ας πάμε λίγο πίσω, περισσότερα από εκατό χρόνια πριν. Το 19ο αιώνα, στη Γαλλία, πολλοί ζωγράφοι άρχισαν να χρησιμοποιούν μία νέα (για εκείνη την εποχή) τεχνική στους πίνακές τους, με την οποία δεν γέμιζαν με μεγάλες πινελιές χρώματος τον πίνακα, αλλά πρόσθεταν τα χρώματα κουκκίδα κουκκίδα, χωρίς μάλιστα να τα ανακατέψουν στην παλέτα. Η τεχνική αυτή ονομάζεται...

Εξ' αποστάσεως εκπαίδευση: Σήμερα είναι η Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου

Χανς Κρίστιαν Άντερσεν. Κάτι σας λέει το όνομα; Μάλλον. Μήπως ξέρετε το παραμύθι της Μικρής Γοργόνας; Του Μολυβένιου Στρατιώτη; Του Ασχημόπαπου; Της Βασίλισσας του Χιονιού; Σίγουρα τα ξέρετε, όπως και πολλές άλλες ιστορίες του. 

Εικονογράφηση της Βασίλισσας του Χιονιού από την Elena Ringo, 1998

Γιατί είναι τόσο σημαντικός ο Χανς Κρίστιαν Άντερσεν; Ήταν ένας από τους πρώτους που έγραψε ιστορίες για παιδιά, αποφασισμένος να τους δείξει την αληθινή ζωή. Τα παραμύθια του δεν τελειώνουν πάντα με το "έζησαν αυτοί καλά κι εμείς καλύτερα", διαβάζοντας όμως τις ιστορίες του φοράμε τα φτερά της φαντασίας και πετάμε στη χώρα της καλοσύνης και της αλήθειας, αναζητώντας την ομορφιά της ζωής. Η παραπάνω φράση είναι από το βιβλίο Χανς Κρίστιαν Άντερσεν, 1805-1875, της Li-Jung Chang, που διαβάσαμε στην τάξη.

κείμενο Li-Jung Chang, απόδοση Βαγγέλης Ηλιόπουλος, εικονογράφηση Kirill Chelushkin, Εκδόσεις Πατάκη 2004

Βιβλία στην τάξη - Η Λούμπνα και το Βότσαλο

Στο 3ο και το 7ο Δημοτικό Σχολείο Γρεβενών λειτουργούν εδώ και δύο χρόνια ΔΥΕΠ (Δομές Υποδοχής για την Εκπαίδευση των Προσφύγων) και φέτος κάποια παιδιά παρακολουθούν πλέον και στο κανονικό πρωινό πρόγραμμα. 

Αποφάσισα να ασχοληθώ με το θέμα των Προσφύγων στο μάθημα των Εικαστικών με βασικούς στόχους την ευαισθητοποίηση των παιδιών και μετέπειτα την ενσυναίσθηση απέναντι σε εκείνους που έχασαν σπίτι, οικογένεια, φίλους και πατρίδα. Με τα μεγάλα παιδιά κάναμε τη δραστηριότητα "Κάνε ένα βήμα μπροστά", ένα συγκλονιστικό παιχνίδι ρόλων ενάντια στα στερεότυπα, και μετά αποτυπώσαμε την εμπειρία ζωγραφίζοντας.

Με τις μικρές τάξεις, η βοήθεια για το πώς θα καταπιαστούμε με ένα τόσο ευαίσθητο θέμα ήρθε, φυσικά, μέσα από ένα βιβλίο.

Όσα δεν μπαίνουν στη βαλίτσα - η συμμετοχή μας στο διαγωνισμό - 7ο Δημοτικό Σχολείο Γρεβενών

H Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες στην Ελλάδα, σε συνεργασία με την Επιτροπή Ευαισθητοποίησης των Νέων, προκήρυξαν τον 23ο Πανελλήνιο Διαγωνισμό Μαθητικής Δημιουργίας, με φετινό θέμα  «Όσα δεν μπαίνουν στη βαλίτσα».

 "Κάθε δύο δευτερόλεπτα 1 άνθρωπος στον κόσμο αναγκάζεται να εκτοπιστεί βίαια. Άνθρωποι που ξεριζώνονται από τον πόλεμο, τη βία και τις παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων για να βρουν ασφάλεια, προστασία και ένα καλύτερο μέλλον για τους ίδιους και τις οικογένειές. Τις περισσότερες φορές κουβαλούν μαζί τους όσα χωρούν στις λίγες αποσκευές τους, αλλά με τις κατάλληλες ευκαιρίες συμβάλλουν όλοι, ο καθένας με τον δικό του μοναδικό τρόπο, στις χώρες στις οποίες αναζήτησαν καταφύγιο. Κουβαλούν μαζί τους τα ταλέντα, τις γνώσεις, τις δεξιότητες, τις ελπίδες, τα όνειρά τους και ακόμα περισσότερα. Πράγματα που δεν χωρούν σε μια βαλίτσα.

Βιβλία στην τάξη - Το παραμύθι με τα χρώματα

Με τις μικρές τάξεις πολύ συχνά διαβάζουμε στο μάθημα των εικαστικών, μιας και τα βιβλία είναι κατά τη γνώμη μου νούμερο ένα πηγή ερεθισμάτων και συναισθημάτων. Πολλά βιβλία θα αποτελέσουν αφορμή για ωραίες συζητήσεις και εικαστικές δημιουργίες. Ένα από τα πρώτα που χρησιμοποίησα είναι ένα πολύ παλιό (πρώτη έκδοση το 1976) αλλά αγαπημένο βιβλίο, το Παραμύθι με τα Χρώματα, του Αλέξη Κυριτσόπουλου, από τις εκδόσεις Κέδρος (μπορείτε να διαβάσετε ένα πολύ ωραίο άρθρο για το βιβλίο εδώ).

Μια συζήτηση για τα εικαστικά...

Τη χρονιά που μας πέρασε είχα την ευκαιρία να δουλέψω με την Ε' τάξη του 7ου Δημοτικού Σχολείου Γρεβενών πάνω σε μια τοιχογραφία με θέμα το παιδικό βιβλίο. Η ιδέα προέκυψε μετά από πολλή συζήτηση με τα παιδιά και κυρίως λόγω της δικής μου αγάπης για τα λογοτεχνικά βιβλία.

Το έργο αυτό λοιπόν αποτέλεσε αφορμή για μια πολύ όμορφη συζήτηση με την Νάνσυ Καλλικλή, συντάκτρια του ηλεκτρονικού περιοδικού babyradio, που μου έδωσε την ευκαιρία να μιλήσω για τα θέματα που αγαπώ. Τα παιδιά, τα εικαστικά και τα βιβλία. Ευχαριστώ και πάλι για τα καλά λόγια και τον πολύ ενθαρρυντικό τίτλο του άρθρου!

Υπάρχουν και κάποιοι δάσκαλοι που εμπνέουν τα παιδιά για έναν καλύτερο κόσμο!

Συνέντευξη με τη δασκάλα Εικαστικών Ευδοξία Σαπνάρα, που ζωγράφισε μια τοιχογραφία με τους μαθητές της.

Φιλενάδα Φουντουκιά μου

Έχετε διαβάσει το βιβλίο της Αγγελικής Βαρελλά "Φιλενάδα Φουντουκιά μου"; Αν όχι, ψάξτε το! 

Πριν λίγες μέρες, στο 3ο Δημοτικό σχολείο Γρεβενών ανεβάσαμε μια μικρή θεατρική παράσταση βασισμένη σε αυτό το πολύ όμορφο βιβλίο, στο πλαίσιο του προγράμματος περιβαλλοντικής εκπαίδευσης "Το Οικολογικό μου Αποτύπωμα: Είμαι κι εγώ υπεύθυνος για τη Γη".