Οι ονειρικοί κόσμοι του Loui Jover και του Martin O' Neill

 Η σύγχρονη τέχνη είναι πιο δημιουργική, ποικιλόμορφη και ενδιαφέρουσα από ποτέ. Οι καλλιτέχνες εκφράζονται με πολλούς και διαφορετικούς τρόπους, εκτός από τις παραδοσιακές μορφές τέχνης (ζωγραφική, γλυπτική, χαρακτική, φωτογραφία). 

Αναζητώντας δημιουργικές ιδέες για το σχολείο, ξεχώρισα τα έργα ενός καλλιτέχνη που ζει στην Αυστραλία, του Loui Jover, ο οποίος συνδυάζει ζωγραφική και κολάζ. Τα έργα του έχουν γραμμές, χρώμα, γραπτά μηνύματα, γεωμετρία και φυσικά, πολλή φαντασία.

Αποδομημένη Γυναίκα, 2022, εικόνα: @louijover

Ζωγραφική με ψαλίδι; Κι όμως γίνεται!

 

via GIPHY, gifάκι: Ryan Seslow

Αρμονία σε κόκκινο (το κόκκινο δωμάτιο), 1908, Μουσείο Ερμιτάζ, Αγία Πετρούπολη, Ρωσία, πηγή εικόνας: wikipedia

Ο Leonardo da Vinci και ο πιο διάσημος πίνακας του κόσμου

"Ε, καλά, τον Λεονάρντο ντα Βίντσι τον ξέρουν και οι πέτρες." 

Συνήθως ακούγονται κάτι τέτοια μέσα στην τάξη. Όταν ρωτήσω όμως "ποιο έργο του Λεονάρντο γνωρίζετε;", εκεί σιωπή... Ίσως κάποιος να μου απαντήσει "τη Μόνα Λίζα". Αν όμως ρωτήσω "Ποιος ζωγράφισε τη Μόνα Λίζα;", η πιο συνηθισμένη απάντηση που παίρνω είναι "ο Πικάσο".

Πάμε λοιπόν να ξεμπλέξουμε τη σαλάτα που έχουμε στο μυαλό μας και να μάθουμε γιατί ο Leonardo da Vinci ήταν ένας από τους πιο ταλαντούχους ανθρώπους που έζησαν ποτέ (για τον Πικάσο μιλήσαμε εδώ).

Άνδρας με γενειάδα (πιθανή αυτοπροσωπογραφία), 1510, κιμωλία σε χαρτί,
Βασιλική Βιβλιοθήκη του Τορίνο, πηγή εικόνας: wikiart

Αυτός λοιπόν ο άνθρωπος ζωγράφισε ένα από τα πιο διάσημα έργα τέχνης στον κόσμο:

To βάθος στη ζωγραφική, μέσα από τα έργα του Pieter Bruegel

 Σε παλιότερο μάθημα για την τοπιογραφία μιλήσαμε για το πώς οι ζωγράφοι καταφέρνουν να αποδώσουν την αίσθηση του βάθους, δουλεύοντας σε δύο μόνο διαστάσεις. Σε αυτό το μάθημα θα δούμε πώς το επιτυγχάνει αυτό ένας ζωγράφος που μου αρέσει πολύ, ο Pieter Bruegel ο Πρεσβύτερος (τον είχα πρωτοαναφέρει εδώ). 

Pieter Bruegel o πρεσβύτερος,
O ζωγράφος και ο αγοραστής
(αυτοπροσωπογραφία),
1566, πηγή εικόνας: wikipedia

Ο Bruegel (περ.1525-1569) ήταν ένας φλαμανδός (από τη Φλάνδρα) ζωγράφος και χαράκτης που έζησε στην περιοχή της Αμβέρσας. Ταξίδεψε στην Ιταλία για να γνωρίσει από κοντά τα έργα των μεγάλων καλλιτεχνών της Αναγέννησης. Ενώ οι περισσότεροι φλαμανδοί ζωγράφοι επέλεγαν θρησκευτικά θέματα ή σκηνές από τη ζωή των αυλικών, ο Μπρέγκελ εισήγαγε το ηθογραφικό είδος στην φλαμανδική παράδοση, με σκηνές από την καθημερινή ζωή των χωρικών, την ώρα της δουλειάς ή της διασκέδασής τους.

Παρατηρήστε το παρακάτω έργο. Είναι ο "Χωριάτικος Γάμος". Οι καλεσμένοι κάθονται όλοι σε ένα μακρύ τραπέζι που βλέπουμε από πλάγια. Ο καλλιτέχνης εδώ μας δίνει την αίσθηση του βάθους ζωγραφίζοντας τους ανθρώπους να κρύβουν τους διπλανούς τους, ο ένας μετά τον άλλο μέχρι το τέλος της αίθουσας.

Pieter Bruegel o πρεσβύτερος, Χωριάτικος Γάμος, 1566-69, λάδι σε ξύλο,
Μουσείο Ιστορίας της Τέχνης, Βιέννη, Αυστρία, πηγή εικόνας: google arts&culture

Η θεωρία των χρωμάτων

Τα χρώματα γύρω μας υπάρχουν παντού. Είτε στη φύση, είτε στα ανθρώπινα δημιουργήματα. Θα μπορούσαμε άραγε να φανταστούμε τον κόσμο χωρίς χρώματα; 

via GIPHY, Pamela Chougne

Τα χρώματα στη ζωγραφική, όπως ξέρουμε, χωρίζονται σε κατηγορίες. Ας ξεκινήσουμε με τα βασικά ή κύρια χρώματα:

Μονοχρωματικοί πίνακες του Yves Klein (Monochrome bleu sans titre, Monochrome rose sans titre, Monochrome jaune sans titre) 1955-1957, πηγή εικόνων: wikiart

Δύο είναι οι λόγοι που το κόκκινο, το κίτρινο και το μπλε ονομάζονται βασικά χρώματα:

Doodles ή τσίκι τσίκι;

Ήταν κάποτε κάπου στην Αγγλία ένα εννιάχρονο αγόρι που ζωγράφιζε ασταμάτητα. Ακόμη και μέσα στο μάθημα. Ακόμη και αφού οι δάσκαλοί του του έκαναν παρατηρήσεις που δεν πρόσεχε. Τα τετράδιά του ήταν γεμάτα με περίεργα σκιτσάκια και φιγούρες σαν αυτά:

πηγή εικόνας: Joe Whale

Τελικά οι γονείς του αποφάσισαν να τον γράψουν σε καλλιτεχνικά μαθήματα, όπου σύντομα όλοι κατάλαβαν τις ικανότητές του. Και μετά από λίγο καιρό ήρθε το κερασάκι στην τούρτα: Ο ιδιοκτήτης ενός εστιατορίου του ζήτησε να διακοσμήσει όπως θέλει έναν τοίχο στην επιχείρησή του. Πήρε λοιπόν το μαρκαδόρο του and the rest is history, που λένε και οι Άγγλοι (αλλά αν εσείς θέλετε να μάθετε κι άλλα μπορείτε να διαβάσετε αυτό το άρθρο).

(Αν οι εικόνες έχουν φτωχή ανάλυση, κάντε κλικ πάνω τους για να φαίνονται καλύτερα)

Με μια μόνο γραμμή

Η γραμμή είναι η βάση του σχεδίου και της ζωγραφικής. Έτσι κι εμείς, για άλλη μια φορά θα δουλέψουμε με γραμμές.

Ή μάλλον... μόνο με μία.

Ας δοκιμάσουμε να κρατήσουμε ένα μολύβι και να αφήσουμε πάνω στο χαρτί ένα ίχνος. Αν δεν σηκώσουμε καθόλου το χέρι μας, το σχέδιο που θα προκύψει ονομάζεται μονοκοντυλιά. Βεβαίως δεν είναι δύσκολο να κάνουμε μια τυχαία μονοκοντυλιά, το δύσκολο έρχεται όταν προσπαθήσουμε να αποτυπώσουμε κάτι συγκεκριμένο με μία μόνο γραμμή.

Για μερικούς βέβαια, αυτό δεν είναι καθόλου δύσκολο. Πάρτε για παράδειγμα τον Pablo Picasso, που κατάφερνε να σχεδιάσει με ένα φακό στον αέρα μια ανθρώπινη φιγούρα τόσο γρήγορα, ώστε να αποτυπωθεί η μονοκοντυλιά του στο φωτογραφικό φακό.

πηγή εικόνας: flickr

Το πλαστικό ως εικαστική πρώτη ύλη

Σχολική χρονιά 2024 - 2025, Ζάκυνθος. Το υπέροχο, καταπράσινο νησί που δεν γνωρίζει χειμώνα, παραμένοντας ανθισμένο ακόμη και τον Ιανουάριο. Το νησί όπου μοναδικά, μαγικά πλάσματα 🐢 βρίσκουν καταφύγιο για να γεννήσουν τα αυγά τους, σε παραλίες που βουλιάζουν από κόσμο.

Τι πιο φυσικό για εμένα να ασχοληθώ για άλλη μια φορά με την πλαστική ρύπανση και την τέχνη από πλαστικά απορρίμματα, αυτή τη φορά με μαθητές γυμνασίου. Ένα θέμα που δε θα πάψει ποτέ να είναι επίκαιρο, μιας που η χρήση των πλαστικών αντί να περιοριστεί, όπως παρ' ελπίδα πιστέψαμε πριν λίγα χρόνια με τους περιορισμούς που είχαν ψηφιστεί, μοιάζει να εδραιώνεται όλο και περισσότερο. 

Έτσι λοιπόν, αφού ερευνήσαμε και συζητήσαμε για την πλαστική ρύπανση και τις επιπτώσεις της, αναζητήσαμε τρόπους για να περιοριστεί. Η αποφυγή των πλαστικών μιας χρήσης είναι ένας από αυτούς. Ωστόσο, ειδικά για όσους ζουν στη Ζάκυνθο και σε άλλα νησιά, αυτό είναι από δύσκολο έως ανέφικτο, καθώς το πιο βασικό αγαθό, το πόσιμο νερό, υπάρχει μόνο από εμφιαλωμένα μπουκάλια. Και η ανακύκλωση μάλλον ανύπαρκτη. Πόσο κρίμα. 

Τις ελπίδες μας αποθέσαμε στην επαναχρησιμοποίηση των υλικών. Και την τέχνη. Και γνωρίσαμε το έργο πέντε καλλιτεχνών που δημιουργούν, με βασικό τους υλικό τα απορρίμματα και ειδικά το πλαστικό, έχοντας ως στόχο να ευαισθητοποιήσουν το ευρύ κοινό πάνω στον υπερκαταναλωτισμό και τη ρύπανση του πλανήτη.

Barry Rosenthal

Ο Barry Rosenthal είναι Αμερικανός φωτογράφος και γλύπτης. Το 2007 ξεκίνησε το project "Found in Nature" (βρέθηκε στη φύση), μια φωτογραφική αναπαράσταση αντικειμένων που συλλέχθηκαν σε παραλίες και ωκεανούς. Οι φωτογραφίες παρουσιάστηκαν παγκοσμίως, δίνοντας στον καλλιτέχνη την ευκαιρία να ευαισθητοποιήσει ένα μεγάλο μέρος του κοινού πάνω στη ρύπανση των ωκεανών.

εικόνες από nationalgeographic

Ας ζωγραφίσουμε σαν...

...τον Johannes Vermeer

J. Vermeer, Το κορίτσι με το μαργαριταρένιο σκουλαρίκι, 1665, 
ελαιογραφία σε μουσαμά, Mauritshuis, Χάγη, Ολλανδία, πηγή εικόνας: wikiart

Γραμμική προοπτική - μαγεία ή τέχνασμα;

Δουλεύοντας το πώς να αποδώσουμε την αίσθηση του βάθους στα σχέδιά μας στο σχολείο, είδα ότι για αρκετούς μαθητές είναι λίγο δύσκολο στο να το κατανοήσουν ή και να αποδεχτούν για ποιο λόγο θεωρείται σημαντικό. Αυτό το μάθημα λοιπόν έρχεται να συμπληρώσει ό,τι έχουμε πει μέχρι τώρα, ελπίζοντας να γίνει ευκολότερο και πιο ενδιαφέρον, ρίχνοντας μια ματιά σε διάσημα έργα τέχνης.

Πολλές φορές κοιτάζουμε έναν πίνακα και έχουμε την εντύπωση ότι μπορούμε να βρεθούμε κι εμείς μέσα, να περπατήσουμε και να αγγίξουμε αυτό που βλέπουμε. Αυτό συμβαίνει γιατί οι ζωγράφοι εδώ και πολλά χρόνια επινόησαν μία μέθοδο που μας δίνει την ψευδαίσθηση του βάθους - την προοπτική. 

Δείτε την Σχολή των Αθηνών του Ραφαήλ. Ο θεατής έχει την εντύπωση ότι αν κάνει λίγα βήματα, θα βρεθεί κι αυτός ανάμεσα σε όλο αυτό το πολύχρωμο πλήθος των φιλοσόφων.

Raphaello, Η Σχολή των Αθηνών, 1509-1511, νωπογραφία, Βατικανό
πηγή εικόνας: wikipedia

Jean-Michel Basquiat - Από καλλιτέχνης του δρόμου στις μεγάλες γκαλερί

πηγή εικόνας: artofit.org

Πάμε να γνωρίσουμε έναν καλλιτέχνη που με το μοναδικό του στυλ άλλαξε την τέχνη της εποχής του και επηρέασε τη σύγχρονη τέχνη παγκοσμίως. Ο Jean-Michel Basquiat γεννήθηκε στις 22 Δεκεμβρίου το 1960 και μεγάλωσε στο Μπρούκλιν της Νέας Υόρκης. Ο πατέρας του, Gerard, ήταν από την Αϊτή και η μητέρα του, Matilde, από το Πουέρτο Ρίκο. Στο σπίτι τους μιλούσαν τρεις γλώσσες, γαλλικά, αγγλικά και ισπανικά. Από τον πατέρα του έμαθε να αγαπά την jazz μουσική, η αγαπημένη του ασχολία όμως ήταν να ζωγραφίζει μαζί με την μητέρα του και να επισκέπτονται μαζί γκαλερί και μουσεία. Για εκείνον όλα ήταν έμπνευση, η ποίηση, τα παιχνίδια, τα μουσεία, οι λέξεις, η ενέργεια της μεγαλούπολης.